Doanh nghiệp mới thành lập cần làm gì về thuế, kế toán

Có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp mới là bước đầu. Từ ngày đó, doanh nghiệp đã là người nộp thuế và là đơn vị kế toán, dù chưa bán được đơn hàng nào.

Kết luận ngắn: trong 90 ngày đầu, doanh nghiệp cần xong năm nhóm việc — vốn góp, công cụ điện tử (chữ ký số, tài khoản thuế, hóa đơn điện tử), tổ chức kế toán, kỳ khai thuế và hồ sơ lao động. Làm đúng thứ tự từ đầu giúp sổ sách gọn, khai thuế đều và không phải sửa lại về sau.

Mã số thuế của doanh nghiệp mới lấy ở đâu?

Doanh nghiệp không cần xin mã số thuế riêng. Mã số doanh nghiệp ghi trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đồng thời là mã số thuế (khoản 1 Điều 29 Luật Doanh nghiệp 2020).

Thủ tục đăng ký thuế đi kèm đăng ký doanh nghiệp theo cơ chế liên thông. Quy định về đăng ký thuế hiện hành nằm ở Thông tư 90/2026/TT-BTC, hiệu lực từ 01/7/2026. Việc cần làm ngay là kiểm tra thông tin trên cổng thuế điện tử: tên, địa chỉ, người đại diện, cơ quan thuế quản lý.

Việc cần làm trong 90 ngày đầu, theo thứ tự

Bảng dưới đây sắp các việc theo thứ tự nên làm. Đây là danh sách thực hành, không phải danh mục pháp lý đầy đủ; mỗi doanh nghiệp cần đối chiếu theo ngành nghề và quy mô.

Góp vốn: vì sao là việc kế toán đầu tiên?

Vốn điều lệ ghi trên giấy chứng nhận là con số doanh nghiệp cam kết. Thành viên, chủ sở hữu, cổ đông phải góp đủ và đúng loại tài sản trong 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận, không kể thời gian vận chuyển, nhập khẩu tài sản góp vốn hoặc làm thủ tục chuyển quyền sở hữu (khoản 2 Điều 47 Luật Doanh nghiệp với công ty TNHH hai thành viên trở lên; khoản 2 Điều 75 với công ty TNHH một thành viên; khoản 1 Điều 113 với công ty cổ phần).

Góp qua tài khoản ngân hàng của doanh nghiệp giúp có chứng từ rõ ràng. Nếu không góp đủ đúng hạn, công ty phải đăng ký điều chỉnh vốn điều lệ theo số vốn đã góp thực tế (ví dụ khoản 4 Điều 47 Luật Doanh nghiệp với công ty TNHH hai thành viên trở lên). Việc này nên tính trước, vì vốn góp ảnh hưởng cả sổ sách lẫn quyền của thành viên.

Hóa đơn điện tử: đăng ký trước khi bán hàng

Từ ngày 01/7/2026, hóa đơn, chứng từ điện tử thực hiện theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP và bãi bỏ Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Doanh nghiệp mới cần chọn nhà cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử, đăng ký sử dụng với cơ quan thuế và chờ được chấp nhận trước khi lập hóa đơn đầu tiên.

Hai điểm doanh nghiệp mới hay lúng túng:

• Thời điểm lập hóa đơn. Mỗi loại giao dịch (bán hàng, dịch vụ, dịch vụ có đối soát) có thời điểm lập khác nhau. Cần thống nhất quy trình giữa bộ phận bán hàng và kế toán ngay từ đầu.
• Hóa đơn đầu vào. Chi phí muốn được tính khi quyết toán cần có hóa đơn, chứng từ hợp lệ và thanh toán đúng quy định. Thói quen lưu chứng từ tốt từ tháng đầu giúp giảm việc bổ sung cuối năm.

Chế độ kế toán và người phụ trách kế toán

Chọn chế độ kế toán. Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể tiếp tục áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC, hoặc chọn Thông tư 99/2025/TT-BTC — chế độ kế toán doanh nghiệp áp dụng từ năm tài chính bắt đầu từ 01/01/2026. Nên chọn một lần từ đầu và áp dụng nhất quán cả năm tài chính.

Người làm kế toán. Theo Điều 20 Nghị định 174/2016/NĐ-CP:

• Doanh nghiệp siêu nhỏ được bố trí người phụ trách kế toán, không bắt buộc bố trí kế toán trưởng (điểm b khoản 2).
• Doanh nghiệp khác chưa bổ nhiệm được ngay kế toán trưởng thì bố trí người phụ trách kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán trưởng; thời gian bố trí người phụ trách kế toán tối đa 12 tháng (khoản 1).

Doanh nghiệp có thể tự tuyển kế toán hoặc thuê đơn vị kinh doanh dịch vụ kế toán. Điều quan trọng là có người chịu trách nhiệm rõ ràng với sổ sách và hạn nộp.

Kỳ khai thuế: tháng hay quý?

Từ ngày 01/7/2026, việc khai thuế thực hiện theo Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Thông tư 89/2026/TT-BTC.

Doanh nghiệp tự xác định kỳ khai của mình. Chưa phát sinh doanh thu vẫn cần nộp tờ khai đúng kỳ.

Ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Khoản 4 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 miễn thuế TNDN 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nghị định 20/2026/NĐ-CP hướng dẫn điều kiện và các trường hợp không áp dụng. Cần kiểm theo hồ sơ cụ thể (người đại diện, chủ sở hữu, nguồn gốc thành lập) trước khi áp dụng.

Lao động và BHXH ngay từ người đầu tiên

Khi tuyển người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, người sử dụng lao động phải kê khai và nộp hồ sơ tham gia trong 30 ngày kể từ ngày người lao động thuộc đối tượng tham gia (khoản 1 Điều 28 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15).

Tiền lương, hợp đồng lao động, BHXH và thuế TNCN liên quan chặt với nhau. Doanh nghiệp dự kiến tuyển đông người nên dựng quy trình hồ sơ lao động từ đầu. Xem thêm: Hồ sơ lao động, BHXH cho doanh nghiệp đông nhân viên.

Doanh nghiệp mới hay vướng ở đâu và hướng xử lý

• Để chứng từ tháng đầu rời rạc. Khi nào dễ xảy ra: chủ doanh nghiệp tự chi, chưa có người phụ trách kế toán. Hướng xử lý: lập thư mục chứng từ theo tháng ngay từ đầu, thống nhất ai lưu, ai duyệt.
• Quên nộp tờ khai vì “chưa có doanh thu”. Hướng xử lý: đặt lịch hạn nộp theo kỳ đã chọn, giao một người theo dõi.
• Vốn góp chưa đủ khi hết 90 ngày. Hướng xử lý: rà lại số vốn thực góp trước mốc 90 ngày để quyết định góp tiếp hay đăng ký điều chỉnh vốn.
• Áp dụng ưu đãi thuế khi chưa kiểm điều kiện. Hướng xử lý: đối chiếu điều kiện tại Nghị định 20/2026/NĐ-CP trước khi quyết toán.

Thái Tín hỗ trợ gì

Thái Tín tiếp nhận thông tin doanh nghiệp mới, cùng chủ doanh nghiệp lập danh sách việc thuế, kế toán, lao động theo mốc thời gian, và kết nối đơn vị kế toán, đại lý thuế phù hợp để thực hiện phần chuyên môn: ghi sổ, lập tờ khai, báo cáo tài chính, quyết toán. Thái Tín điều phối và theo dõi tiến độ theo phạm vi đã thỏa thuận; doanh nghiệp đông lao động hoặc có vốn nước ngoài được tư vấn theo đặc thù riêng.

Chi phí gồm phí dịch vụ của đơn vị thực hiện và chi phí công cụ (chữ ký số, hóa đơn điện tử) nếu có; báo giá sau khi xem quy mô và khối lượng chứng từ. Nếu doanh nghiệp đang ở bước chuẩn bị thành lập, đọc thêm Thành lập công ty cần chuẩn bị gì hoặc xem các dịch vụ theo vòng đời doanh nghiệp.

Giữ nhịp thuế, kế toán đều từ năm đầu

• Một lịch hạn chung. Ghi các mốc: 90 ngày góp vốn, hạn tờ khai quý, hạn quyết toán năm, 30 ngày đăng ký BHXH cho người mới.
• Một người chịu trách nhiệm. Dù tự làm hay thuê ngoài, cần một đầu mối nắm sổ sách và hạn nộp.
• Rà soát cuối quý. Đối chiếu hóa đơn, sao kê ngân hàng và bảng lương trước khi nộp tờ khai.
• Theo dõi quy định mới. Năm 2026 có nhiều văn bản thuế, hóa đơn mới; kiểm lại khi làm hồ sơ.

Muốn biết doanh nghiệp của mình còn thiếu việc gì, hãy gửi thông tin đăng ký doanh nghiệp và tình trạng hiện tại để được lập danh sách việc cần làm.

Hỏi đáp

Bài liên quan

Thành lập Thành lập công ty cần chuẩn bị gì: loại hình, vốn, ngành nghề Lao động & BHXH Hồ sơ lao động, BHXH cho doanh nghiệp đông nhân viên Thành lập Thành lập công ty vốn nước ngoài theo Luật Đầu tư 2025: các bước